روحِ شناورِ غیرِسرگردان

آدمی با نوشتن شناور می شود گاهی

روحِ شناورِ غیرِسرگردان

آدمی با نوشتن شناور می شود گاهی

  • ۰
  • ۰

توسعه یا رشد؟

توسعه مدتهاست که دیگر یک مفهوم صرفا اجتماعی نیست و سیاسی محسوب میشود. از همان وقت که کشورهای جهان به سه بخش توسعه یافته، در حال توسعه و جهان سوم تقسیم شدند. توسعه یافتگی با رشد متفاوت است. ممکن است کشوری رشد پیدا کند(grow) و شاخص های رشد را داشته باشد اما هرگز حتی به توسعه(develop) نزدیک هم نشده باشد.

 

تا چند سال پیشتر، توسعه را بر مبنای دو چیز میدانستند. اولی سرمایه های انسان و دومی سرمایه های مالی(human capital and financial capital). تصور میشد که اگر این دو در کنار یکدیگر قرار بگیرند قطعا توسعه حادث میشود. اما کشوری مانند امارات، به تدریج این گزاره را به چالش کشید. امارات متحده اگرچه سرمایه مالی بیشمار دارد و سرمایه های انسانی زیادی را به واسطه اولی به کشورش کشانده، گفته میشود که تنها رشد پیدا کرده است و نه توسعه. برجهای زیبا، مراکز خرید شیک و چشم نواز، برندهای جهانی و مشهور، فرودگاه های تمام امکانات، خطوط هوایی بین المللی و لوکس،... همه و همه امارات را پیش به سوی کشوری کوچک و مدرن میراند که به خوبی رشد کرده است. اما گفته میشود اگر به رفتارهای مردم ساکن در این شیخ نشین خوب نگاه کنیم، اگر به نحوه غذاخوردنشان در لوکس ترین رستوران های گردان دوبی، به طریقه رانندگی، شیوه رد شدن از خیابان ها و خط کشی عابر پیاده بنگریم، همان عادتهای چهل سال پیش را میبینیم. هنوز هم یک شیخ اماراتی اگر در خیان عیور کند و زباله ای در دست داشته باشد، احتمالا تا رسیدن به سطل زباله صبر نمیکند. همین ها مارا مجاب میکند که بگوییم امارات رشد پیدا کرده اما تا توسعه راه بسیار دارد.

 

ضلع سوم مثلث توسعه را امروزه "سرمایه اجتماعی" میگویند. سرمایه اجتماعی(social capital) ملغمه ای از رفتارها و عادتهایی است که مردم در جوامع توسعه یافته از خود نشان میدهند. مثلا رفتار مردم ژاپن در روزهای بعد از زلزله یا رفتار مردم امریکا بعد از فروکش کردن توفانهای مخرب فصلی. حساسیت ساکنین مونیخ در تمیز نگه داشتن خیابانهای شهر و یا اولویت دادن اتومبیل های انگلیسی به عبور آمبولانسهای عملیاتی. اینکه یک انسان چقدر در مقابل همنوع خود، همشهری و هموطن خود احساس محبت و همذات پنداری دارد، چقدر نسبت به محل زندگی خود احساس تعلق میکند، چقدر دلش برای موزاییک شکسته گذرگاه ولیعصر میسوزد، چقدر نگران درختهای شکسته خیابان محله اش هست، ... همه اینا سرمایه های اجتماعی یک جامعه را تشکیل میدهند. این سرمایه خریدنی نیست که اگر بود شیوخ اماراتی زودتر از هرکسی به فکرش میفتادند تا از رشد به توسعه برسند. نه تنها یک کشور که هر سیستم کوچک و بزرگی برای طی مسیر توسعه، هر سه ضلع را نیاز دارد. سرمایه های انسانی، مالی و اجتماعی همزمان و در کنار یکدیگر میتوانند توسعه یافتگی را محقق کنند.

 

این دو سه روزه، ایران داغدار کرمانشاه ویران شده اش است. ستاد مدیریت بحران، ارتش و سپاه و هلال احمر و دیگر نهادهای مسئول هم این میان تلاش میکنند تا خدمت رسانی کنند و این فاجعه را به نحوی مدیریت کنند. نقش ما مردم چه میشود؟ بعضی نشسته ایم و غر میزنیم که چرا اقلام ضروری کم آمده است. بعضی غر را نشانه گرفته‌ایم سمت موکبهای اربعین و طعنه میزنیم آنها که رفتند خرج کردند بیایند حالا خودی نشان دهند. بعضی چشمانمان دنبال کمکهایی است که به میانمار و یمن و غزه ارسال میشده. بعضی با دولت قبل قیاس می‌کنیم و بعضی با دولتهای غربی. یک عده هم فضای اجتماعی را دست گرفته‌ایم که از شوآف جا نمانیم و برخی هم دنبال نقطه اکسترمم سود شخصی و سود شرکتی مان در این آشفته بازاریم. یک عده ای هم، بی سروصدا و بی حرف و گفت نشسته ایم و فکر کرده ایم چه کنیم درمیان بحران که از غر زدن مفیدتر باشد و دست و پای نهادهای مسئول را هم نگیرد، پس کمک جمع کنیم و تحویل همان مسئولترها بدهیم تدبیرش کنند، که مدیریت فشل هرچه باشد از بی مدیریتی و "هرکه ساز خودش بزند" بهتر است.

این رسمش نیست. جز همان گروه آخر مابقی در مسیر سرمایه اجتماعی راه نمیروند. مادامی که دلمان مسئولانه و هماهنگ نتپد برای بحران این خاک، سرمایه اجتماعی نداریم! نیست و نگرد که گشته‌ایم ما می‌شود. ای کاش یافت می‌بشود ولی، هرچند کم و اندک ولی بشود...

 

بیست و سوم آبانماه یکهزاروسیصدونودوشش

 

 

  • ۹۶/۰۸/۲۴
  • maral nourimand

نظرات (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی